ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز

1-    جایگاه قانونی کمیته‌های تخصصی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز

ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز براساس ماده ۳ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز (مصوب سال ۱۳۹۲ و اصلاحیه ۱۳۹۴) تشکیل شده است. این ستاد برای سیاستگذاری، برنامه‌ریزی، هماهنگی، نظارت و ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی در حوزه مقابله با قاچاق کالا و ارز ایجاد شده. ذیل این ستاد، کمیته‌های تخصصی در حوزه‌های مختلف برای پیگیری تخصصی موضوعات تشکیل شده‌اند. مبنای تشکیل کمیته‌ها، مصوبات شورای عالی مبارزه با قاچاق کالا و ارز و آیین‌نامه‌های اجرایی قانون مبارزه با قاچاق است.

2-     اعضای کمیته‌های تخصصی ستاد

اعضای کمیته‌های تخصصی بستگی به موضوع کمیته دارد، اما به طور کلی شامل:

نمایندگان دستگاه‌های اجرایی عضو ستاد (مثل گمرک، وزارت صمت، وزارت اطلاعات، نیروی انتظامی، بانک مرکزی، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان بنادر و کشتیرانی و ...)، نمایندگان نهادهای صنفی و اقتصادی:  اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، اتاق تعاون ایران، اتاق اصناف ایران، نمایندگان سازمان‌های نظارتی :سازمان بازرسی کل کشور، دیوان محاسبات کشور،نمایندگان قوه قضائیه، نمایندگان مناطق آزاد در صورت نیاز، در هر کمیته تخصصی، دبیرخانه مشخص وجود دارد که جلسات را مدیریت می‌کند.

3-    وظایف کمیته‌های تخصصی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز

• تحلیل و بررسی وضعیت قاچاق در حوزه تخصصی خود (مثل پوشاک، لوازم خانگی، سوخت، دارو، کالاهای کشاورزی و ...).
• شناسایی گلوگاه‌های قاچاق و ارائه راهکارهای اجرایی برای مقابله با آن.
• تهیه و پیشنهاد سیاست‌ها، برنامه‌ها و مقررات اجرایی برای پیشگیری و مبارزه مؤثر با قاچاق کالا و ارز.
• ارائه پیشنهاد اصلاح فرآیندهای تجاری، گمرکی و مالی برای کاهش زمینه‌های قاچاق.
• همکاری با دستگاه‌های اجرایی برای اجرای مصوبات ستاد در حوزه تخصصی.
• تهیه گزارش‌های تحلیلی درباره روند قاچاق و تأثیر اقدامات انجام شده.
• رصد تحولات بازار داخلی و خارجی و تحلیل آثار آنها بر قاچاق کالا.
• هماهنگی بین بخش‌های دولتی و خصوصی برای اجرای مؤثر طرح‌های مبارزه با قاچاق.

4-    نقش اتاق تعاون ایران در کمیته‌های تخصصی

نقش اتاق تعاون ایران در کمیته‌های تخصصی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز به شرح زیر است:

• نمایندگی بخش تعاون در سیاستگذاری‌های مبارزه با قاچاق.
• انتقال نظرات و دغدغه‌های تعاونی‌ها درباره آسیب‌های قاچاق به اقتصاد تعاونی.
• مشارکت در شناسایی کالاهای آسیب‌پذیر در بخش تعاون نسبت به قاچاق (مثلاً در تعاونی‌های تولیدی یا کشاورزی).
• ارائه پیشنهادهای اصلاحی برای تسهیل واردات رسمی و حمایت از تولید داخلی تعاونی‌ها.
• آموزش و اطلاع‌رسانی به تعاونی‌ها درباره قوانین مبارزه با قاچاق و تعهدات قانونی.
• همکاری در اجرای طرح‌های پیشگیرانه، مثلاً طرح کد رهگیری کالا یا سامانه‌های شفافیت در تعاونی‌ها.
• رصد آثار سیاست‌های ضدقاچاق بر فعالیت اقتصادی تعاونی‌ها و انعکاس مشکلات احتمالی به ستاد.